Veluwse boerderijen

De Veluwe kent een rijke geschiedenis van boerderijen, landgoederen en boerenfamilies. In ons tijdschrift verschijnen regelmatig artikelen over deze boerderijen en hun bewoners. Ook in onze bibliotheek vind je veel bronnen over het boerenleven, eigendomsgeschiedenis en oude hofsteden.

Kloostergoederen en herengoederen

Veel grond op de Veluwe was eeuwenlang in bezit van kloosters zoals Elten, Paderborn en Prüm. Deze bezittingen staan bekend als kloostergoederen of vrouwengoederen.

Belangrijke archieven hierover zijn:

Kelnarij van Putten — beheer van de goederen van het Benedictijner klooster Abdinkhof (Paderborn)
Huis Kemna in Appel — beheer van de goederen van het vrouwenklooster / Jufferenstift te Elten

Daarnaast was de graaf/hertog van Gelre een grootgrondbezitter. Vanaf de 13e eeuw liet hij woeste gronden ontginnen, wat leidde tot ongeveer 880 herengoederen op de Veluwe. De transcripties hiervan zijn te vinden in onze reeks Herengoederen deel I t/m V.

Boerderijen in boeken en publicaties

Onze bibliotheek bevat een grote collectie boeken over:

Veluwse boerderijen en hofsteden
Boerenfamilies en geslachten
Het boerenleven door de eeuwen heen
Veldnamen en boerderijnamen
Historische foto’s van Brand Overeem
Leengoederen en hofsteden in o.a. Barneveld, Ede, Nijkerk, Putten, Epe, Apeldoorn en Renswoude

Een kleine greep uit de collectie:

Titel boek	Beschrijving
Allenig zijn is maar een wankele basis	Fotoboek van Brand Overeem
Beschouw ons maar als een uitzondering	Prachtige portretten in foto’s en tekst van uitzonderlijke Veluwse plattelandsmensen, die een ontroerend beeld geven van een voorbije tijd, die eigenlijk nog maar zo kort achter ons ligt.
Bie Jacob rinkelt nog de bel	Verzameling verhalen over het verdwijnende authentieke landleven op de Veluwe, Gelderse Vallei, Utrechtse heuvelrug en Eemland.
Boer, boerin en boerderij	In dit boek komen zij aan het woord: boeren en boerinnen. Heel gewone Veluwse mensen van de boerderij.
Boerengeslachten Renswoude	Met informatie over geslachten als Daatselaar, Immikhuizen, Wingelaar en van Wolfswinkel
Boerderij Groot Appel in Nijkerk	Historie van een leengoed. Een artikel over leenmannen en leenheren tegen de achtergrond van het mooie landschap van Appel.
Boerderijen en hofsteden Voorst	Boerderijen in de kerspels Voorst, Wilp, Twello, Terwolde en Nijbroek
Boerderijen en boerengeslachten te Renswoude
Boerderij Middendorp op Harselaar	Rijk van de Kamp schrijft over de boerderij Middendorp in Barneveld en de familie Middendorp die haar naam aan deze boerderij ontleent.
Boerderijen in Gelderland	Boek met schitterende foto's van veel boerderijen in Gelderland zoals 'De groote Koekoek' te Leuvenum en een mooi gerestaureerde boerderij in Appel onder Nijkerk.
Boerderijnamen in Heerde	Overzicht van bestaande en verdwenen boerderijnamen in Heerde in alfabetische volgorde met informatie over het ontstaan en de betekenis van die namen.
Boerenerfgoed	Boerderijen in Bennekom, Ede en Lunteren door de eeuwen heen.
Duitse uitgave van kaart 32-Oost (Amersfoort)	Op deze kaart van Archief Eemland is een zeer grote hoeveelheid namen van buurtschappen en boerderijen weergegeven in het NW-deel van de Veluwe
Geertje, 't hooi moet om	Verhalen van en over bijzondere mensen uit kleine dorpen op de Veluwe en langs de Utrechtse heuvelrug.
Herengoederen op de Veluwe delen I t/m V	Met in deel V aanvullingen, historische inleiding en indexen.
Het erve "Rackhorst"	Kroniek van een oude boerderij.
Het schrijvend hart van de Veluwe	Fotoboek van Brand Overeem
Historische boerderijen in Elburg	Een boek vol foto’s van de boerderijen zoals die begin deze eeuw in de gemeente Elburg te vinden waren.
Hofsteden in het Overwoud in Lunteren	Met onder meer het Belastingregister op onroerend goed (1698-1717) met boerderij- en persoonsnamen.
Jan, d'r is volk op de deel	Zwerftochten langs oude hoeven op de Veluwe en verhalen over oude tradities en over het boerenleven geïllustreerd met veel zwart-witte foto's
Kijk op boerderijen	Met honderden fraaie kleurenfoto's van Nederlandse boerderijen en hun bewoners
Kom d'r in, de koffie is bruun	Zwerftochten langs oude hoeven op de Veluwe en verhalen over oude tradities en over het boerenleven geïllustreerd met veel zwart-witte foto's
Register van de overleden keurmedigen van Putten	Van de meer dan honderd hofsteden die het Abdinghof klooster te Paderborn hier bezat, hield de rentmeester vanuit de Kelnarij te Putten een register bij van overleden horigen.
Urkundenregesten Stift Elten	Duits boek over het klooster te Elten dat veel bezittingen had in o.m. Putten, Nijkerk (Appel) en Renkum. De geschiedenis van deze bezittingen wordt uitvoerig behandeld.
Van kloostergoed naar herengoed	Acht eeuwen landschaps- en landbouwgeschiedenis in de gemeente Nunspeet
Veldnamen en oude boerderijnamen in de gemeente Epe	Hoe komen de Hongerstraat of de Reuvekamp aan hun naam? Wat valt er te zeggen over oude boerderijnamen als de Adelaar, de Bottert, de Dood, De Ganzenebbe? Op al deze vragen geeft dit boek een antwoord.
Veldnamen en boerderijnamen in de gemeente Apeldoorn	Met onder meer de oudste namen en hun betekenis, veldnamen in de loop der tijden, kaarten met boerderijnamen en tenslotte de herkomst van de boerderijnamen zelf.
Voorthuizen - Drie Boerderijen	“Groot Harselaar” , “Groot Middendorp” en “Dusschoten” in Voorthuizen
Werdense boerderijen	Werdense boerderijen in de gemeente Putten. Een reconstructie van een 9e-eeuws boerderijenbezit
Wetenswaardigheden van oude hofsteden	Albert Veldhuis heeft in dit werk de hofsteden per buurt geordend, oude buurten zoals die voor 1900 in de gemeenten Barneveld en Ede voorkwamen.

Veluwse boerderijen