Régistre Civique Epe (1811/1813)

Registre Civique, Epe (1813), Vaassen en Oene (1811).

registre_civique

Door ons lid Evert de Jonge is opnieuw een transcriptie aangeboden, eerder (in 2009) ook reeds aangeboden aan Ampt Epe.
Deze transcriptie kan nu als één geheel (PDF) via onze website opgevraagd worden.

Régistre Civique (huidige gemeente) Epe, 1811
Transcriptie/Inleiding: Evert de Jonge
Typewerk: Astrid Oostveen

Uit de Inleiding:
In 1811 werd de Franse wetgeving van kracht nadat het koninkrijk Holland bij het Keizerrijk Frankrijk werd gevoegd. Gelderland werd nu het Département de l‘Issel-Supérieur (departement van de Boven-IJssel). Een van de eerste taken van de maire (burgemeester) was het aanleggen van een lijst van alle (mannelijke) inwoners met politieke rechten, met vermelding van hun beroep en geboortedatum; een “Régistre Civique”.

Régistre Civique van Epe, Vaassen en Oene (1811/1813).

 

Achtergrond en betrouwbaarheid van een RC:
Op internet is verder over “registres civiques” het volgende te vinden:

Volgens de Code Civil (of Code Napoleon) hadden alle mannelijke ingezetenen van een “mairie” van 21 jaar en ouder, die staatsburger waren (dit waren in principe iedereen, tenzij men hier was uitgezet wegens krijgsdienst voor een vreemde mogendheid of een veroordeling wegens ernstige misdaden) het recht om de leden van de municipaliteit (een soort gemeenteraad) te kiezen. Hiertoe moesten deze ingezetenen geregistreerd worden in de “registres civiques” (R.C.), die per onderprefect (sous-préfecture) dienden te worden opgesteld. Hierin werden niet alleen de namen van de ingezetenen, maar ook hun geboortedatums en de beroepen genoteerd.
Deze registers werden opgesteld na de inlijving bij Frankrijk; eerst in Limburg, Zeeuws-Vlaanderen en Noord-Brabant, later – pas in 1811 – in de rest van Nederland. De registers moesten jaarlijks bijgewerkt of herzien worden, zodat men ook uit 1812 en 1813 soms lijsten vindt. Na de bevrijding van het Franse regiem in 1813 werden de registers niet meer opgesteld.

De betrouwbaarheid van de bron betreft ten eerste de vraag of wel alle mannen van 21 jaar en ouder geregistreerd werden. Uit de vergelijking van het aantal in de registers opgeschreven mannen met de totale bevolking en wat uit andere bronnen bekend is over de samenstelling van deze bevolking, kan gewoonlijk geconcludeerd worden dat gemiddeld 10% tot zelfs 30% van de mannen van 21 jaar en ouder niet werd geregistreerd.

De oorzaken hiervan zijn vermoedelijk:
1: Men ontdook bewust de registratie omdat men gevolgen hiervan vreesde (oproep voor de Napoleontische legers).
2: De registratie vond in de zomermaanden plaats wanneer er veel mobiliteit was van seizoenarbeiders en migranten.
3: Het ontduiken van de registratie was bovendien vaak vrij eenvoudig, omdat lang niet alle maires systematisch te werk gingen door van huis naar huis te gaan.