Tijnsrollen Anholt

De tijnsboeken en -rollen uit het Anholtarchief

Enige tijd geleden hebben onze bibliothecaris, Peter van den Born, en Koos Haarsma het huis Anholt bezocht – het huis Anholt is een kasteel gelegen bij de gelijknamige plaats even over de grens bij Beek (Duitsland) – en zij hebben daar met medewerking van de archivaris, dhr. Van Krugten, de daar aanwezige tynsregisters (bestaande uit rollen en boeken) gefotografeerd. Deze tijnsregisters beslaan maar een deel van de pandschapinventaris maar zijn voor ons als VVG het belangrijkst omdat daar veel namen uit onze streek in voorkomen.

Voor de achtergrond van deze tijnsregisters verwijs ik ook naar een artikel van Evert de Jonge dat hij schreef in VG 1994-5 over het archief van de Batenburgse Pandschap.

Hertog Arnold van Gelre had in de 15de eeuw inkomsten uit tienden in onder meer de ambten Barneveld en Nijkerk. Geplaagd door geldzorgen – het gevolg van de kosten welke werden gemaakt om oorlog te voeren – besloot hij op 29 juni 1431 deze inkomsten te verpachten aan zijn rentmeester Udo Talholt. Van deze ging het pandschap op 12 december 1440 over op de heren van Batenburg. Vanaf dat moment werd dan ook gesproken over de Batenburgse Pandschap.
De tienden in de schoutambten Barneveld, Putten en Nijkerk waren dus in pandschap gegeven aan de heer van Batenburg; door vererving kwam een deel van de pandschap bij de bezitters van de heerlijkheid Anholt. Zodoende zijn de genoemde stukken in het archief van het huis Anholt beland.

Om een idee te krijgen van het belang van de tijnsboeken voor de genealogie verwijs ik graag naar het recente artikel van Peter van de Born in VG 2018-1. Daarin beschrijft hij niet alleen wat tijnsen nu eigenlijk zijn en wat je er in kunt vinden, maar ook wat zijn onderzoek in deze tijnsregisters hem zelf hebben opgeleverd bij zijn zoektocht naar zijn voorouders.

In totaal zijn door Peter van de Born en Koos Haarsma meer dan 400 foto’s gemaakt bij hun bezoek aan het huis Anholt. Een voorbeeld daarvan ziet u hieronder:

De foto’s zijn over het algemeen erg duidelijk en goed te lezen (althans voor diegenen die in staat zijn het oude schrift te lezen). Een klein deel van de stukken is echter minder goed te lezen, vaak omdat de het papier de afgelopen 400-500 jaar niet helemaal ongeschonden heeft overleefd en erg achteruit is gegaan in kwaliteit en leesbaarheid.

Ook daarvan een voorbeeld:

Om de Tijnsrollen en – boeken uit het Anholtarchief te ontsluiten en aan de VVG-leden ter beschikking te kunnen stellen, zoeken we liefhebbers om te helpen met transcriberen. Een uitstekende gelegenheid om je erin te bekwamen! Binnen de vereniging is voldoende kennis in huis om u bij het transcriberen op weg te helpen.

Alle foto’s staan op een DVD en kunnen via een fotoprogramma op de pc of laptop worden geopend en verbeterd. Het transcriberen kan dus thuis gebeuren. Ook zijn er prima programma’s die het transcriberen ondersteunen, zoals Transcript Pro (zie bijvoorbeeld http://www.jacobboerema.nl/Transcript/Freeware.htm).

Heeft u voorouders die mogelijk voorkomen in deze Tijnsregisters? Of lijkt het transcriberen op zich iets voor U? Neem dan contact op met het bestuur. Dan kunnen we u verder op weg helpen.