Online boekplaatsing 18

De online bibliotheek op het Ledendeel is weer voorzien van nieuwe boeken.

Vanaf zondag 21 juli 2019 is er weer een nieuwe selectie van ca. 50 boeken te vinden in de digitale bibliotheek, waaronder ook de boeken uit kast 1 t/m 4 en de ‘AG-nummers’ die speciaal door leden zijn aangevraagd. ‘AG-nummers’ zijn familieboeken, kwartierstaten en parentelen die ooit door VVG-leden aan de bibliotheek zijn verstrekt en nu digitaal beschikbaar worden gesteld via onze website.

Er zijn nu ook weer een aantal boeken online beschikbaar gesteld die nog niet eerder geplaatst zijn, zoals:
– 3.1.62 Concordantie en Bewonersindex van Elburg 1798-1985 (193 blz.)
– 3.5.14 Classis Harderwijk. Kerkenraadshandelingen 1592-1641 (175 blz.)
– ag-212a Jan van Schaffelaar. Proeve v.e. voorlopige bibliografie (62 blz.)
– ag-212b Kanttekeningen bij de dood van Jan van Schaffelaar (38 blz.)

Hierin kunt u weer zoeken naar mogelijke aansluitingen en/of aanvullende informatie. Alles bij elkaar een geweldige bron van informatie waarvoor u nu niet naar Barneveld hoeft af te reizen, maar die u nu vanachter uw pc kunt doorzoeken.

 

In verband met het (grote) ruimtebeslag zijn de oude selecties weer verwijderd. Als u op een van deze boeken klikt, krijgt u een bericht te zien dat het boek is verwijderd; uiteraard kan zo’n boek wel weer worden aangevraagd. De VVG streeft ernaar om de online bibliotheek elke 3 tot 4 maanden te verversen.

Al vanaf begin 2014 worden boeken uit onze bibliotheek online aangeboden op het Ledendeel. In verband met het (grote) ruimtebeslag worden steeds ca. 50 boeken geplaatst gedurende 3 tot 4 maanden waarna de online bibliotheek weer ververst wordt. Dit is nu de 18e keer dat weer een ‘plaatsing’ is uitgevoerd!

Foto op startpagina en deze pagina: uit boek 2.4.33.
Tekening van boerderij “De Gansnebbe” te Vaassenerbroek.

Schatcedullen (1604-1612)

Ambt Heerde

Dit kan als een logisch vervolg gezien worden op het vorige bericht, over Schatcedullen ambt Heerde (1592-1603). Ook deze transcriptie is door Evert de Jonge aangeboden en als download op onze site geplaatst onder Downloads > Scans. Deze pagina is speciaal bedoeld voor de door onze leden aangeboden documenten met getranscribeerde stukken.

Het register werd van te voren opgemaakt door de lokale ontvanger van de schatting, zodat het handschrift gelijkmatig is. Bij de afhoring van de rekening werden de namen van de zetters bijgeschreven, waarschijnlijk door de landschrijver van Veluwe of een beambte van de ontvanger-generaal van Veluwe. Ook bracht de laatste veranderingen aan in de tekst, zodat bij de transcriptie minimaal twee soorten van handschriften zijn te constateren. Dit maakt het het soms lastig (aldus Evert de Jonge).

Afbeelding: Een pagina van het schattingsregister Heerde 1604.

Schatcedullen ambt Heerde

Door Evert de Jonge is een transcriptie m.b.t. “ambt Heerde” aangeboden. De nieuwe transcriptie is op onze site geplaatst onder Downloads > Scans. Deze pagina is speciaal bedoeld voor de door onze leden aangeboden documenten met getranscribeerde stukken.

Deze pagina is dus aangevuld met één transcriptie, te weten:
– Schatcedullen ambt Heerde (1592-1603)

Bron: Gelders Archief, Oud-archief stad Arnhem inv.nr. 5910-5912.

In het oud-archief van Arnhem bevinden zich schatcedullen, maancedullen en verbalen van uitzetting van pondschatting en verponding in de verschillende ambten op de Veluwe, 1592-1799 (inventarisnummers 5910-5959).

Deze transcriptie bevat, per buurtschap van ambt Heerde, een namenlijst van schattingplichtigen in 1592 en later.
Naast het dorp Heerde, worden behandeld: de dorpen Veessen, Vorchten en Wapenveld en de buurtschappen Hoorn, Markluiden en Werven.
De schatcedullen werden aangelegd om de schatting – de aanslag in de grondbelasting – te noteren. Deze belasting, ook wel pondschatting genoemd, werd voor 1590 niet geregeld geïnd, maar door de oorlogsvoering werd het een jaarlijkse aangelegenheid. De aanslag werd berekend over de waarde van het onroerend goed.

Index momberschappen

Er is opnieuw een transcriptie door Evert de Jonge aangeboden met de naam “Index momberschappen”, of voluit:
Index van de boedelinventarissen Veluwe en Veluwezoom, 1687-1744.

In het Gelders Archief, Rechterlijk archief van Veluwe en Veluwezoom, inventarisnummer 492 en verder, zijn de boedelinventarissen ingebonden die ingeleverd werden bij respectievelijk het landdrostambt Veluwe en het richterambt Arnhem en Veluwezoom. Inmiddels zijn de “Inventarissen tot dienste der onmundigen” (Voogdijzaken) ook digitaal in te zien. Zoekt u informatie over personen in de genoemde regio en periode, kan deze transcriptie u mogelijk helpen.

De transcriptie “Index momberschappen” betreft de volgende inventarisnummers en periodes:
492: 1687-1722;
493: 1723-1729;
494: 1730-1731;
495: 1731-1733;
496: 1732-1734;
497: 1734-1735;
498: 1736-1737;
499: 1737-1738;
500: 1738-1740;
501: 1740-1742;
502: 1742-1744.

Nijkerk Breukhaftigen

Door Evert de Jonge is ‘weer een bescheiden bijdrage’ (zoals hij het zelf aangaf) aangeboden. De nieuwe transcriptie is op onze site geplaatst onder Downloads > Scans. Deze pagina is speciaal bedoeld voor de door onze leden aangeboden documenten met getranscribeerde stukken.

Deze pagina is dus aangevuld met één transcriptie, te weten:
– Nijkerk Breukhaftigen (1621)

De transcriptie bevat een namenlijst van Nijkerkse inwoners, die een boete kregen (Breukhaftig = strafbaar, schuldig aan overtreding van een rechtsvoorschrift). De lijst met namen is voorgelezen in de kerk op zondag 30 september 1621.
Bron: Gelders Archief, RAV inv.nr. 90, fol. 168 e.v.


Afbeelding: De Grote Kerk van Nijkerk.

Nieuwe scans/transcripties

Door Paul Bouw zijn opnieuw 5 transcripties (met scans) van diverse seculiere bronnen aangeboden. Ook deze bestanden zijn op onze site geplaatst onder Downloads > Scans. Deze pagina is speciaal bedoeld voor de door onze leden aangeboden documenten met getranscribeerde stukken.

Deze pagina is dus aangevuld met:
– Nicolaas van Delen schrijft in Liber amicorum Johanna Bentinck (1596)
– Huwelijkse voorwaarden Steven van Delen en Aleyt van Laer (1429)
– Adam van Delensgoed te Wessel onder Barneveld (1383-1385)
– Bor van Delen (1385)
– Cornelis van Delen en het Aanstoter Bosch (1575)


Afb: De eerste regels van het liefdeslied (Liber amicorum).

Herinner je je …….. ?

Heeft u voorouders uit Putten, Ermelo of Harderwijk? Of bent u geïnteresseerd in oude foto’s uit deze plaatsen of van inwoners uit deze plaatsen? Dan is het volgende mogelijk wat voor u!

Wim Kamphorst is beheerder van de 3 Facebookpagina’s “Herinner je je Putten?”, “Herinner je je Ermelo?” en “Herinner je je Harderwijk?”. In het artikel hieronder leest u daar meer over.

‘Herinner je je Harderwijk?’ groot succes

Wim Kamphorst

HARDERWIJK ,,Mensen, kijk eens thuis in die oude schoenendoos. Bij die vijfduizend die mijn Facebooksite liken, moet nog een enorm potentieel aan oude foto’s liggen.” Deze oproep doet Wim Kamphorst, beheerder van de populaire Facebooksite ‘Herinner je je Harderwijk?’ Dagelijks plaatst Kamphorst oude foto’s op de site. Binnenkort verwacht hij de vijfduizendste liker. ‘Herinner je je Harderwijk is 2,5 jaar geleden gestart. Het blijkt een groot succes. ,, Het is een kijksite. Maar de verhalen die men eronder plaatst, maakt dat het echt gaat léven. Zoals: ‘Kijk, dat is mijn opa’. Of: ‘Dit is daar en daar’. Sommigen zien de foto’s met tranen in hun ogen en zijn ontroerd, blijkt uit de reacties. Ze vragen ook of ik een foto kan mailen. Natuurlijk doe ik dat.”

door Mieneke Braakman

Kamphorst trekt een lade open, die vol ligt met boeken van Harderwijk. ,,Daar haal ik wel materiaal uit. Soms krijg ik ook foto’s van mensen. Dit plakboek bijvoorbeeld kreeg ik van Migchel Dirksen. Die had zijn vader, een Harderwijkse postbode, gemaakt. Hij zei: ik heb liever dat jij er wat mee doet dan dat het bij mij op zolder ligt.”

Aanvankelijk plaatste Kamphorst echt oude foto’s, van begin 1900. ,,Mensen begonnen te vragen of ik wat recentere plaatjes had, bijvoorbeeld uit de jaren zestig en zeventig, van discotheek de Boemerang en dj Bertje Boem. Tsja, van die oude visserijkiekjes zijn er natuurlijk al zoveel in de omloop. De latere generatie heeft zijn eigen nostalgie.”

Stadsmuseum

Sinds kort werkt Kamphorst samen met het Stadsmuseum. ,,Directeur Corinne van der Meulen vond het goed dat ik daar foto’s uitzoek voor de site. Dat fotoarchief, dat is een feestje. Ik kan daar kiezen uit blikken vol oude foto’s. Gertjan Baron, vrijwilliger bij het Stadsmuseum, digitaliseert ze voor me. Geweldig, die samenwerking!”

Het museum kreeg de gehele fotoverzameling van wijlen journalist Peter Sanders van het Schilder’s Nieuwsblad. Nu, daar zit veel bij uit de jaren zeventig en daarna.” De verhuizing van Sonnevanck, het grote woonwagenkamp en vele straten en gebouwen, maar ook kiekjes van personen zorgen voor veel herkenning. ,,Er is in Harderwijk zoveel afgebroken in de zeventiger jaren. Het is goed dat de mensen daar besef van krijgen. Zo kun je ook je positie nu bepalen. Hoe zou je het willen hebben in Harderwijk?”

Taalgebruik

 Het beheren van de site bestaat niet alleen uit het plaatsen van foto’s. ,,Ik houd ook het taalgebruik bij de reacties in de gaten. En soms komen er hele staarten reacties die het over iets heel anders dan de foto’s gaan. Dat verwijder ik dan. Ook was er een bezoeker die de oude foto’s aangreep om telkens zijn gal te spugen. Dat vroeger alles beter was en nu was er niks goed, en kritiek op de politiek enzovoorts. Die spreek ik dan aan in een PB’tje en dan blijft het weer een maand rustig.”

Kamphorst, van Ermelose origine, beheert ook ‘Herinner je je Ermelo?’, met nu al 3000 likes. ‘Herinner je je Putten?’ beheert hij eveneens.

Op de foto: Kamphorst met een foto van wijlen Meester Koot

Putters en Puttenaren

Markante Putters en Puttenaren geportretteerdPutters en Puttenaren

Hoewel het al weer een paar maanden geleden is, toch nog even de spotlight op het boek “Putters en Puttenaren” dat in april j.l. is verschenen. Hieronder het integrale bericht dat daarover in de krant is verschenen:

02-04-2016, 13:17 | Van de redactie

‘Putters en Puttenaren’ verschijnt op vrijdag 8 april. Het is een boek met 43 portretten van bekende dorpsgenoten uit de Puttense geschiedenis.

Maranke Pater

Het was Bert Paasman die het plan opvatte om portretten te maken van markante Puttense figuren uit het verleden. Paasman: ,,Samen met Evert de Graaf zat ik over het idee te brainstormen en zo kwamen we op het idee om de levensverhalen op schrift te stellen. Wat ik zo jammer vind, is dat zoveel personen zo snel vergeten worden. Deze mensen hebben allemaal – of het nu schrijvers, dominees of landheren waren – iets betekend voor Putten  en toch zijn velen van hen na al door de gemeenschap vergeten. We hebben toen de oud-archivaris Johannes van Hell, de bekende historicus Beatrice de Graaf en de Neerlandicus Margreet van Wijk gevraagd om met ons de redactie te vormen.”

De redactie was het al snel eens over de selectiecriteria om in het boek opgenomen te worden. De Graaf: ,,De geportretteerde moest een Putter of een Puttenaar zijn. Een Putter is iemand uit een familie, die al generaties lang in Putten woont, een Puttenaar is een nieuwkomer of een passant. Een tweede criterium was dat de persoon in kwestie iets voor het dorp betekend moet hebben. Paasman: ,,Het hoefden helemaal geen hooggeplaatste personen in de samenleving te zijn. We hebben er wel enkele burgemeester en baronnen tussen zitten. Maar het belangrijkste is dat ze iets karaktertistieks gedaan hebben.” Het boek geeft een inkijkje in hoe het Puttense leven er vroeger uitgezien moet hebben, waardoor het boek een kleine microgeschiedenis is geworden van het dorp. Margreet van Wijk: ,,Je krijgt inzicht in de verhoudingen van  het verre of nabije verleden.”  Veel verhalen zijn gebaseerd op ‘Oral History’, mondelinge overlevering. Andere gegevens werden opgedoken uit archieven van de Burgerlijke Stand en het Centraal Bureau voor Genealogie. Op deze manier konden de mijlpalen en jaartallen in de beschreven levens bevestigd worden.

KONING VAN PUTTEN Een enkeling heeft een straatnaam gekregen in het dorp, zoals Bartus van Dam, die de ‘koning van Putten’ werd genoemd. Van Hell: ,,Anderen noemden hem ook wel de ‘god van Putten’ omdat hij prominent aanwezig was op het gebied van het maatschappelijke en kerkelijke leven. Hij is wethouder geweest, directeur van de Spaar&Bewaarbank, was 40 jaar lid van de Kerkenraad en voorzitter van het schoolbestuur. En dat voor iemand die alleen een opleiding aan de lagere school had genoten.”  Hetboek verhaalt van Puttense avonturiers, boeren, boswachters, bouwvakkers, burgemeesters, dichters, dominees, koetsiers, kunstenaars, landjonkers, musici, oorlogsslachtoffers, politici, schoolmeesters, verzetsstrijders en winkeliers. Paasman: ,,De Puttenaar Chris Doorman was beheerder van de Peppelhoeve, maar ook goed in het maken van poppenkasten en poppen. Hij is jarenlang in Afrika geweest voor Novib. Hier maakte hij poppenvoorstellingen voor analfabeten met als onderwerp hygiëne en gezinsplanning. Vervolgens leidde hij Afrikanen op die de voorstellingen overnamen. Op deze manier heeft hij veel mensen kunnen helpen.”

VROUWEN Eenderde van de geportretteerden is vrouw. Van Wijk: ,,Het was moeilijk om ons boek voor dehelft uit vrouwen te laten bestaan, die een duidelijk zichtbare rol hebben gespeeld in de Puttense samenleving. Vaak  speelden ze een belangrijke rol op de achtergrond.” Trijntje Timmer is een voorbeeld van de vele vrouwen die niet uit het boek weg te denken zijn. Zij was de laatste vrouw die in klederdracht rond liep in Putten. Ze is één van de oudste vrouwen van Putten geworden met haar 103-jarige leeftijd. De Graaf: ,,Ze heeft veel betekend voor de kerk en de vrouwenverenigingen, maar waar ze echt bekend mee is geworden is met haar rol in het verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog. De boerderij ‘De Veldhoef’, waar zij samen met haar man woonde, was het boegbeeld van het verzet. Het was een verzamelplek voor onderduikers en er werden wapendroppingen gedaan. Al met al moet het een moeilijke tijd voor haar zijn geweest.” Het kortste verhaal uit het boek is dat van Hestera Schoondermark, een Puttense dame die honderd jaar geleden leefde. Van Hell: ,,Hestera maakte zelf briefkaarten met foto’s van Putten. Ze was brievengaardster en uitgeefster. Ze runde het postkantoor dat op de Poststraat stond. In die tijd was het vrij zeldzaam dat een vrouw een dergelijke functie had.” Samen met haar echtgenoot gaf ze de Puttense Courant uit, de allereerste krant in het dorp. Van Hell: ,,Het was heel bijzonder als je een brief ontving. Hestera had drie brievenlopers in dienst, die drie keer per dag de post rond brachten. Het gebeurde regelmatig dat ze helemaal naar ’t Oever of Gerven moesten lopen. Dan waren ze  wel een hele ochtend onderweg.”

Er schreven in totaal 15 auteurs aan het boek. Van Wijk: ,,Journalist Tijs van den Brink heeft zes hoofdstukken op zich genomen. Hij heeft ook een portret gemaakt van dominee Van Slooten die onlangs overleden is.” Dankzij prachtige foto’s van fotograaf Brand Overeem kreeg een aantal  geportretteerden een gezicht. Paasman: Brand heeft als fotojournalist gewerkt voor het Veluws Dagblad. Wij mochten veel foto’s uit zijn archief gebruiken en we hebben diverse prachtige portretten van hem gekregen. Hier zijn we hem zeer dankbaar voor. Daarnaast hebben we ook vele familiefoto’s in het boek kunnen  opnemen. Zo is er onder andere een foto van Piet van Westing, die een poster van zijn partij ‘De Vooruitgang’ op een boom bij zijn huis spijkert. Dat soort beeldmateriaal is onbetaalbaar.” Het boek laat ook zien dat de wereldgeschiedenis niet aan Putten voorbij gaat. Paasman: ,,Zo is er een foto van boswachter Kieft die Hongaarse vluchtelingen rond leidt in het Putter Bos. Die vluchtelingen kwamen naar Putten toe na de Hongaarse opstand.”

Elk hoofdstuk heeft een literatuurlijst waardoor de lezer ook in staat wordt gesteld om zelf verder te gaan met onderzoek. De redactie verwacht nog niet uitgeschreven te zijn.  Van Wijk: ,,We hebben nog enkele tientallen namen op een lijstje staan voor een volgend deel.”

De presentatie van het boek ‘Putters en Puttenaren’ vindt op vrijdag 8 april plaats in kerkelijk centrum de Aker. Iedereen is welkom om de presentatie vanaf 20.00 uur (inloop vanaf 19.30 uur) bij te wonen. De burgemeester zal het eerste exemplaar in ontvangst nemen. Putters en Puttenaren is een uitgave van de in Amersfoort gevestigde stichting Regionaal. Spitwerk. Het boek is vanaf 9 april voor 19,50 euro in de boekhandel te koop.

Presentatie Erfgoedatlas Gemeente Nunspeet

In opdracht van de gemeente Nunspeet heeft een team van deskundigen uit de monumentenzorg, archeologie en historisch landschap de geheimen van de Veluwe ontrafeld en een ‘Erfgoedatlas Gemeente Nunspeet’ samengesteld. Ook diverse medewerkers van RAAP hebben meegewerkt aan deze monumentale atlas over het erfgoed van Nunspeet. Op donderdag 19 november 2015 werd het boek gepresenteerd door uitgeverij Waanders & de Kunst. 

Efgoedatlas GemeenteNunspeet

De uitgestrekte bos- en heidegebieden van de Veluwe vormen een van de grootste onbewoonde gebieden van West-Europa. Dat is niet altijd zo geweest. In de prehistorie woonden er juist relatief veel mensen. In de Veluwse zandgrond zijn talloze vondsten gedaan die getuigen van de prehistorische jagers en boeren. Uitputting van de toch al arme zandgrond door ontbossing was al in de prehistorie de eerste aanzet tot ontvolking van grote delen van de Veluwe.

In de gemeente Nunspeet zijn alle Veluwse landschappen vertegenwoordigd, en de Erfgoedatlas van Nunspeet brengt de boeiende landschapsgeschiedenis in kaart. De atlas laat zien hoe dorpen als Elspeet en Vierhouten eeuwenlang minieme bewoonbare eilanden waren, omgeven door ‘woeste gronden’. De atlas schetst hoe prehistorische oerbossen plaats maakten voor heide, die door overbegrazing in de Middeleeuwen veranderden in de grootste woestijnen van West-Europa. Maar ook hoe oude bossen dankzij het beheer van middeleeuwse maalschappen tot vandaag konden blijven bestaan.

Het bijna lege Veluwse landschap kwam vanaf de negentiende eeuw weer in trek. Arme paupers en dagloners vestigden zich in hutten op de heide en aan de rand van het stuifzand. Tegelijkertijd ontdekten schrijvers de woestheid van de Veluwe. Schilders legden het landschap en de schamele boerderijtjes van de bewoners vast. Nunspeet werd een van de toonaangevende schilderdorpen van Nederland. In het kielzog van de schilders verschenen de eerste toeristen, die logeerden in hotels, pensions en op de eerste campings van Nederland. Bemiddelde renteniers en industriëlen bouwden riante landhuizen, legden landgoederen aan en vestigden de eerste industrie.

In de Eerste Wereldoorlog herbergde de gemeente een immens vluchtelingenkamp voor Belgen, in de Tweede Wereldoorlog lagen er in de afgelegen bossen onderduikersholen, en in de Koude Oorlog bood de heide plaats voor oefenterreinen en een reusachtige kazerne. De resten ervan zijn, net als die van de prehistorische boeren, weer opgegaan in de natuur.

De atlas is het resultaat van het werk van aardkundigen, archeologen, historisch-geografen en historisch bouwkundigen en van de enthousiaste medewerking van bewoners van de vier Nunspeetse kernen: Vierhouten, Elspeet, Nunspeet en Hulshorst. Behalve unieke kaarten, foto’s en illustraties, bevat de atlas een prachtige collectie schilderijen uit de bloeitijd van schildersdorp Nunspeet.

Vanaf 20 november 2015 is de Erfgoedatlas verkrijgbaar bij de boekhandel en in de webwinkel van uitgeverij Waanders & De Kunst

Erfgoedatlas Gemeente Nunspeet, Veluws landschap, historie en bewoners is een uitgave in samenwerking met de Gemeente Nunspeet.
Auteurs: Jan Neefjes, Hans Bleumink (Bureau Overland)
Vormgeving: Daniël Loos (RAAP Archeologisch Adviesbureau)
Cartografie: Steven van der Veen (RAAP Archeologisch Adviesbureau)
Uitgever: Uitgeverij Waanders & de Kunst | 264 pagina’s | 29,5 x 38 cm | 225 illustraties in kleur en zwart-wit | ISBN 978 94 6262 058 2

Kerkboek Epe (1605-1625)

Het Kerkenboek van Epe (1605-1625).

Streekarchief Epe, Hattem en Heerde, Archief NH-kerk Epe, invnr. 1

Transcriptie: 66 pagina’s
Door: Evert de Jonge

Inleiding
Het eerste inventarisnummer van de voormalige NH-kerk van Epe betreft een verzameling ingebonden stukken, namelijk een lidmatenlijst, de doop- en trouwinschrijvingen, overzichten van de inkomsten en aantekeningen over de ontvangst van de kerken- en vicarieëngoederen. De transcriptie betreft alleen de laatstgenoemde goederen. De lijsten zijn merendeels door ds. Rutgerus Vittaeus, predikant van Epe, aangelegd of overgeschreven uit andere registers.

20141114_kerkboek-epe
Het kerkboek en de transcriptie
Door Evert de Jonge is aangegeven:
In mijn ruim 40 jaar onderzoek in archieven heb ik zelden zo’n kriebelig handschrift gezien als in het kerkboek van Epe. Iemand lijkt er een sport van gemaakt te hebben om zo klein mogelijk schrijven. Of was het zuinigheid? Maar wie was hij? Aangezien op diverse plekken Vittaeus getuigt dat hij het desbetreffende register maakte lijkt het om zijn handschrift te handelen. Hiernaast is een scan van een pagina aangegeven (klik op de afbeelding voor een grotere weergave).
In mijn transcriptie zijn de door een inventarisator met potlood aangebrachte folionummers overgenomen. Ook heb ik afkortingen gebruikt die gemakkelijk terug te vinden zijn. De in het kerkboek gebruikte taal is middelnederlands, echter met een ‘Duitse’ inslag. De taal in de transcriptie is aangepast, echter daar waar dat mogelijk tot een onjuiste indruk zou leiden is er letterlijk getranscribeerd. Ook zijn toponiemen deels wel en deels niet vernederlands.

Kerkboek Epe (1605-1625).