Heerensguldensproject

Verzoek om hulp. Evert de Jonge kan niet stilzitten en nu de de archieven gesloten zijn is hij een nieuw project gestart met de naam “Heerensguldensproject”. Het leek hem een goed idee dat de resultaten straks te zien zijn op onze website.

– Inleiding
– Heerensguldensproject
– Hulp gevraagd

Inleiding
Een deel van de circa 800 Veluwse herengoederen werd in de eerste helft van de zeventiende eeuw van de serviliteit (verplichtingen) vrijgekocht, waarna de status veranderde in die van een tynsgoed.
Voor deze rechtshandeling diende de bezitter van een herengoed een verzoek in bij de Gelderse Landdag. Nadat het akkoord werd gekregen werd er een akte opgemaakt, die vervolgens door de Gelderse Rekenkamer in het tynsregister van het desbetreffende ambt waaronder het nieuwe tynsgoed viel geregistreerd.
In de protocollen van de herengoederen (dus ook in de uitgave “Herengoederen op de Veluwe“) werd alleen de datum van de omzetting genoteerd als ‘Gevrijd en tot een thinsgoed gemaakt’. In de tynsregisters werd echter veel meer genoteerd, namelijk wanneer de aanvraag was behandeld in de Landdag, de naam van de aanvrager, eventueel zijn of haar bezitterrechten, de ligging en een omschrijving van het voormalig herengoed. Het laatste is te vergelijken met een omschrijving die bij een deel van de herengoederen in “Herengoederen op de Veluwe” is opgenomen. Aangezien niet alle herengoederenprotocollen bewaard zijn (de periode van vóór 1599 en 1604-1608 ontbreekt) zijn de inschrijvingen in de tynsregisters interessant.

Wat minder bekend is dat de bezitter van een herengoed ook jaarlijks herengeld diende te betalen. De betaling werd bijgehouden in de “Registers van de heerenguldens“.

Heerensguldensproject
Het project beoogt het heerenguldensregister (1625-1667) te transcriberen en te linken aan zowel de herengoederen als de tynsregisters. Er ontstaat dan een overzicht per herengoed, waarbij aanvullende gegevens, soms alsnog een naam van een herengoed en afsplitsingen naast andere zaken worden opgenomen. De verandering van status, dus van herengoed naar tynsgoed, is in de heerenguldensboeken vollediger dan in de protocollen van de herengoederen. Zo wordt verwezen naar het juiste tynsregister en folionummer. Het project zal dus bijdragen aan het gemakkelijk terug vinden van de geschiedenis van de bezitters van een ex-herengoed.

Op dit moment is al een deel van het heerenguldensboek (1625-1667) getranscribeerd door Evert. De verwachting is dat het medio februari 2021 klaar is. Daarna dient het nagekeken te worden, terwijl tevens in de tynsregisters zal worden gezocht of de genoemde verwijzingen kloppen. Alle (gecorrigeerde) gegevens worden dan samengevoegd. Het project kan dan medio 2021 voltooid worden en beschikbaar komen via de website van de vereniging.

Hulp gevraagd
Het project is minder omvangrijk dan het in de jaren 1985-1995 uitgevoerd herengoederenproject en wordt deels door Evert uitgevoerd, maar er is ondersteuning nodig van tenminste één persoon die oud-schrift kan lezen. In de heerenguldensboeken zijn ook betalingen te vinden van herengoederen die niet in de “Herengoederen op de Veluwe” voorkomen. Er is een puzzelaar nodig die nagaat of dit uitgesplitste delen zijn. Eventueel is er een derde persoon nodig voor correctiewerk; een precies iemand die ‘de puntjes op de i’ kan zetten.

Het werk kan thuis worden uitgevoerd. Er is af en toe telefonisch contact nodig, maar verder kan alles via de mail worden afgewikkeld. Mee doen? Wie belangstelling heeft kan zich melden via evert55jonge@hetnet.nl met vermelding van je telefoonnummer. Ik neem dan contact op.

 

Wolvenpremie (1593-1629)

Sinds 19 maart is het boek “Wolven op de Veluwe. Hun geschiedenis en terugkeer”, geschreven door Evert de Jonge, verkrijgbaar. Helaas kon de geplande boekpresentatie niet doorgaan en daarom heeft Uitgeverij Gelderland het boek op deze wijze gepresenteerd (zie foto). Voor meer informatie over het boek: info@uitgeverijgelderland.nl

Tijdens zijn research heeft de auteur een transcriptie gemaakt van de uitbetaalde premies voor het doden en opbrengen van wolven, 1593-1629. Deze transcriptie is beschikbaar gesteld aan onze vereniging.

De nieuwe transcriptie is op onze site geplaatst onder Downloads > Scans. Deze pagina is speciaal bedoeld voor de door onze leden aangeboden documenten met getranscribeerde stukken.

Deze pagina is dus aangevuld met één transcriptie, te weten:
– De Veluwe – Wolvenpremie (1593-1629)

Bron: Het Gelders Archief, Archief Staten van het Kwartier van Veluwe en hun gedeputeerden, inv.nr. 105-133.

Digitaliseren van belastingarchieven

 

Als voorzitter VVG heb ik 2x per jaar overleg met de voorzitters van alle grote genealogische verenigingen en organisaties in Nederland. Opzet daarvan is om de onderlinge band te versterken, visies uit te wisselen en als één orgaan in contact te treden met het archiefwezen. In dat kader hebben we onlangs gezamenlijk een brief aan alle Nederlandse archiefinstellingen gestuurd waarin we namens de leden de wens hebben neergelegd om met voorrang de 17e- en 18e-eeuwse belastingbronnen te digitaliseren, die een schat aan gegevens voor genealogen bevatten. Qua inhoud kunnen belastingarchieven gezien worden als een voorloper van de Bevolkingsregisters en geven ze bovendien inzicht in de welstand van de genoemde personen. U kunt de inhoud van de brief lezen via deze  link. Ik houd u op de hoogte over de voortgang.

Cees de Jong
Voorzitter VVG

Herinner je je …….. ?

Heeft u voorouders uit Putten, Ermelo of Harderwijk? Of bent u geïnteresseerd in oude foto’s uit deze plaatsen of van inwoners uit deze plaatsen? Dan is het volgende mogelijk wat voor u!

Wim Kamphorst is beheerder van de 3 Facebookpagina’s “Herinner je je Putten?”, “Herinner je je Ermelo?” en “Herinner je je Harderwijk?”. In het artikel hieronder leest u daar meer over.

‘Herinner je je Harderwijk?’ groot succes

Wim Kamphorst

HARDERWIJK ,,Mensen, kijk eens thuis in die oude schoenendoos. Bij die vijfduizend die mijn Facebooksite liken, moet nog een enorm potentieel aan oude foto’s liggen.” Deze oproep doet Wim Kamphorst, beheerder van de populaire Facebooksite ‘Herinner je je Harderwijk?’ Dagelijks plaatst Kamphorst oude foto’s op de site. Binnenkort verwacht hij de vijfduizendste liker. ‘Herinner je je Harderwijk is 2,5 jaar geleden gestart. Het blijkt een groot succes. ,, Het is een kijksite. Maar de verhalen die men eronder plaatst, maakt dat het echt gaat léven. Zoals: ‘Kijk, dat is mijn opa’. Of: ‘Dit is daar en daar’. Sommigen zien de foto’s met tranen in hun ogen en zijn ontroerd, blijkt uit de reacties. Ze vragen ook of ik een foto kan mailen. Natuurlijk doe ik dat.”

door Mieneke Braakman

Kamphorst trekt een lade open, die vol ligt met boeken van Harderwijk. ,,Daar haal ik wel materiaal uit. Soms krijg ik ook foto’s van mensen. Dit plakboek bijvoorbeeld kreeg ik van Migchel Dirksen. Die had zijn vader, een Harderwijkse postbode, gemaakt. Hij zei: ik heb liever dat jij er wat mee doet dan dat het bij mij op zolder ligt.”

Aanvankelijk plaatste Kamphorst echt oude foto’s, van begin 1900. ,,Mensen begonnen te vragen of ik wat recentere plaatjes had, bijvoorbeeld uit de jaren zestig en zeventig, van discotheek de Boemerang en dj Bertje Boem. Tsja, van die oude visserijkiekjes zijn er natuurlijk al zoveel in de omloop. De latere generatie heeft zijn eigen nostalgie.”

Stadsmuseum

Sinds kort werkt Kamphorst samen met het Stadsmuseum. ,,Directeur Corinne van der Meulen vond het goed dat ik daar foto’s uitzoek voor de site. Dat fotoarchief, dat is een feestje. Ik kan daar kiezen uit blikken vol oude foto’s. Gertjan Baron, vrijwilliger bij het Stadsmuseum, digitaliseert ze voor me. Geweldig, die samenwerking!”

Het museum kreeg de gehele fotoverzameling van wijlen journalist Peter Sanders van het Schilder’s Nieuwsblad. Nu, daar zit veel bij uit de jaren zeventig en daarna.” De verhuizing van Sonnevanck, het grote woonwagenkamp en vele straten en gebouwen, maar ook kiekjes van personen zorgen voor veel herkenning. ,,Er is in Harderwijk zoveel afgebroken in de zeventiger jaren. Het is goed dat de mensen daar besef van krijgen. Zo kun je ook je positie nu bepalen. Hoe zou je het willen hebben in Harderwijk?”

Taalgebruik

 Het beheren van de site bestaat niet alleen uit het plaatsen van foto’s. ,,Ik houd ook het taalgebruik bij de reacties in de gaten. En soms komen er hele staarten reacties die het over iets heel anders dan de foto’s gaan. Dat verwijder ik dan. Ook was er een bezoeker die de oude foto’s aangreep om telkens zijn gal te spugen. Dat vroeger alles beter was en nu was er niks goed, en kritiek op de politiek enzovoorts. Die spreek ik dan aan in een PB’tje en dan blijft het weer een maand rustig.”

Kamphorst, van Ermelose origine, beheert ook ‘Herinner je je Ermelo?’, met nu al 3000 likes. ‘Herinner je je Putten?’ beheert hij eveneens.

Op de foto: Kamphorst met een foto van wijlen Meester Koot